معرفی کارگاه مواجهه درمانی روایتی
دکتر محسن ارجمند (روان‌پزشک)

تروما یکی از پیچیده‌ترین مشکلات در روان‌پزشکی است. علاوه بر PTSD، ترومای مزمن و پیچیده در دوران کودکی یکی از عوامل سایکوپاتولوژی اصلی در شکل گیری اختلال شخصیت مرزی و نیز بیماریهای همبود با آن مانند اختلال پانیک یا Narrative اختلالات خوردن یا تکانشی و به خصوص حالت‌های تجزیه‌ای دارد. بنابراین درمان تروما در طیف وسیعی از بیماری‌های روان‌پزشکی می‌تواند به بهبود بیمار در کنار روش‌های درمانی دیگر کمک کند و با تاثیر عمیقی که بر لایه‌های عمقی‌تر سایکوپاتولوژی می‌گذارد نتایج درمانی درازمدت تری را به ارمغان بیاورد.
روش‌های مختلفی برای روان درمانی تروما با رویکردهای مختلف از جمله رویکرد روانپویشی یا رفتاردرمانی شناختی مطرح شده‌اند. هسته اصلی همگی این رویکردها مواجهه بیمار با خاطره تروما و بازسازی مجدد خاطره آسیب‌زا است.
مواجهه درمانی روایتی (NET) یک روش درمانی برای اختلالات طیف تروما است که مبتنی بر نظریه بازنمایی دو گانه خاطره تروما (Elbert & Schauer, 2002) است و توسط پروفسور البرت در آلمان ابداع شده است. به کمک این روش عناصر خاص مرتبط با شبکه ترس شامل جنبه‌های حسی، عاطفی، جسمی و شناختی خاطره تروما که بدون طبقه بندی‌های زمانی و مکانی به صورت کابوس یا فلش بک و حملات تجزیه ای سربرمی‌آورند در سیر زمانی حافظه خودسرگذشتی بیمار جای می‌گیرند. در NET بیمار به کمک درمانگر روایتی از سرگذشت خود را با تاکید بر خاطرات برجسته مثبت و به خصوص خاطرات تروما بازگو می‌کند. گزارش‌ها قطعه قطعه و بدون ارتباط تروماتیک در این روایت تلفیق می‌شوند. درک همدلانه، گوش دادن فعال، توجه مثبت بی قید وشرط عوامل کلیدی در رفتار درمانگر هستند. در جریان درمان، جزییات هیجانی، حسی، شاختی، پاسخ‌های فیزیولوژیک، جزییات محیطی از مشاهدات بیمار ( لباس، بو، رنگ.ها ….) در هنگام تجربه تروما و در جلسه درمان از بیمار سوال می‌شود. بیمار دایم در جلسه درمان به اینجا و اکنون فراخوانده می‌شود و یادآوری می‌شود که این احساس‌ها و به ویژه پاسخ‌های فیزیولوژیک مرتبط به تجربه تروما بوده‌اند و به این احساس‌ها به جزییات رویداد به ویژه زمان و مکان ربط داده می‌شوند. همچنین به بیمار کمک می‌شود که بین خود اکنونی و خود بیمار در زمان بروز حادثه تفکیک قایل شود و بتواند تجربه خود در زمان حادثه را به خاطرات بسپارد. به این ترتیب پردازش مجدد رویداد آسیب‌زا ، معنادهی و تلفیق حادثه در خط زندگی بیمار روی می‌دهد.
نقطه قوت NET نسبت به سایر روش‌های درمان تروما ( به خصوص برای بیماران مرزی که در معرض تروماهای مکرر کودکی به شکل بدرفتاری یا بی توجهی بوده‌اند) این است که بیمار فقط روی یک حادثه تروماتیک تاکید نمی‌کند و می.تواند تاملی مجدد بر کل زندگی خود داشته باشد و در سایه این تجربه جدید متوجه شبکه هیجانی بیمارگون و ارتباط آنها با تجارب پیشین بشود.
مدت ارایه کارگاه ۲ ساعت است.
مخاطبان: روان‌پزشکان، دستیاران روان‌پزشکی، دکترای روان‌شناسی و فوق لیسانس‌های روان‌شناسی بالینی

سرفصل‌ها
۱. تعریف و علایم تروما
۲. مبانی نظری مواجهه درمانی روایتی
۳. حافظه تروماتیک (مقایسه حافظه تداعی گرا یا داغ با حافظه سرد یا بافتاری)
۴. شبکه ترس/ تروما
۵. روش مواجه درمانی روایتی
۶. تکنیکهای تثبیت وضعیت هیجانی ( افتراق، گاوصندوق، مواجهه با هیجانات شدید)
۷. تکنیک مواجهه چند جانبه
۸. تکنیک ریسمان زندگی
۹. اهمیت همدلی در جلسات

نحوه برگزاری کارگاه: به کمک اسلاید و وایت بورد و کتاب ( یک نسخه کتاب مواجهه درمانی به شرکت کنندگان اهدا می شود.)